«Келіншек»
1934 жылы сахналанған алғашқы ұлттық би композицияларының бірі.
Көрнекті тұлғалар
01
Қазақ ұлттық би өнерінің негізін қалаушы
Шара Жиенқұлова
Қазақтың тұңғыш кәсіби бишісі, балет әртісі, педагог және Қазақ КСР-нің халық әртісі.
Ол халықтың дәстүрлі қимылдарын кәсіби сахна тіліне айналдырып, қазақ ұлттық хореографиясының қалыптасуына үлкен үлес қосты.
Ұлттық би
Хореография
Балет
Педагогика
Тұлға туралы
Шара Жиенқұлова
Биші · Хореограф · Педагог
1912
Фотоархив · Mädeni Portal
1934
«Келіншек» биін сахнаға шығарды
1938
«Қалқаман–Мамыр» балетінде Мамыр партиясы
1966
Алматы хореография училищесін басқарды
01
Оның сахнасында халықтың мінезі, музыкасы мен қозғалысы біртұтас би тіліне айналды.
02
Қимылдағы ұлттық мінез
Шара Жиенқұлова — қазақ ұлттық сахналық би өнерінің негізін қалаған көрнекті биші және педагог.
Ол би өнеріне халық тұрмысындағы қимылдарды, салт-дәстүрді, ұлттық ойындар мен қолөнер өрнектерінің пластикасын енгізді.
1934 жылы Қазақ мемлекеттік музыка театрының сахнасында Мұхтар Әуезовтің «Айман–Шолпан» қойылымында «Келіншек» биін өзі қойып, өзі орындады.
Кейін оның репертуарында «Қара жорға», «Тәттімбет», «Айжан қыз», «Қырық қыз» секілді ұлттық хореографиялық туындылар пайда болды.
Шара халықтық би элементтерін жай ғана қайталамай, оларды сахналық композиция, музыкалық ырғақ және актерлік образбен біріктірді.
Оның орындаушылық стилі, педагогикалық тәжірибесі және хореографиялық ізденістері кейінгі қазақ би мектебінің қалыптасуына ықпал етті.
03
Қазақ биінің алтын қоры
Оның шығармашылығы ұлттық фольклорды кәсіби сахналық хореографияға айналдырудың жаңа моделін қалыптастырды.
«Қара жорға»
Ұлттық пластика мен ырғаққа негізделген, қазақ биінің танымал сахналық үлгілерінің бірі.
«Тәттімбет»
Қазақ күйінің музыкалық мінезін пластикалық образға айналдырған хореографиялық жұмыс.
«Айжан қыз» · «Қырық қыз»
Халықтық дәстүр, әйел бейнесі және ұлттық сахна пластикасын біріктірген шығармалар.
04
KERN / КӨРНЕКТІ ТҰЛҒАЛАР
Шара үшін би — музыкаға қосылған қозғалыс емес, халықтың мінезін сөйлететін тіл болды.
Қимыл Ырғақ Дәстүр Образ
05
Қозғалыстың өз әліпбиі
Қазақ биінің көркем тілі қол қимылынан ғана тұрмайды: дене қалпы, иық, бас, қадам, көзқарас және музыкалық екпін бір образға бірігеді.
CHOREOGRAPHIC LANGUAGE
05
ҚОЛ
ҚАДАМ
ЫРҒАҚ
МІНЕЗ
BODY MUSIC CHARACTER STAGE
06
АЙМАН–ШОЛПАН / АЛМАТЫ
13 / 01
1934
Қазақ мемлекеттік
музыка театры
К
«Келіншек»
Шара өзі ойлап тапқан, өзі сахналаған және өзі орындаған би.
Қойылым
«Айман–Шолпан» музыкалық драмасы.
Жаңа тіл
Халық қимылы кәсіби сахнаға бейімделді.
Бастау
Қазақ сахналық хореографиясының маңызды тарихи кезеңі.
ҰЛТТЫҚ ФОЛЬКЛОР
САХНАЛЫҚ ХОРЕОГРАФИЯ
07
Орындаушыдан ұстазға
Шараның шығармашылық жолы жеке орындаушылықпен аяқталған жоқ. Ол ансамбльдерді басқарды, хореографиялық білімді дамытып, жас бишілерді тәрбиеледі.
CREATIVE PATH
07
Ұлттық бидің кәсіби сахнаға шығуы.
Қазақ әдебиеті мен өнерінің онкүндігі.
«Қалқаман–Мамырда» Мамыр партиясын орындады.
Қазақ мемлекеттік филармониясында шығармашылық қызмет.
Алматы хореография училищесінің директоры.
08
Сахнадағы мәңгілік қозғалыс
Шара қазақ ұлттық биін Қазақстаннан тыс сахналарда да таныстырып, халықтық пластиканы үлкен кәсіби өнерге айналдырды.
MOSCOW / ARCHIVE
1958
1958
Мәскеу · сахна
ҰЛТТЫҚ БИ / АРХИВ
Қимыл арқылы мәдениетті таныту.
Архивтік кадрларда Шараның биінде ұлттық костюм, музыка, актерлік образ және пластика біртұтас сахналық тіл ретінде көрінеді.
Архивтік кадр · Qazinform
K.E.R.N. SCHOOL
09
Шара Жиенқұлованың шығармашылық мұрасы — қазақ ұлттық би мектебінің алтын қорына айналған сахналық тіл, дәстүр және қозғалыс мәдениеті.
Көрнекті тұлғалар
KERN