Дербес хандық
Керей мен Жәнібек жеке саяси орталық құрып, Әбілқайыр ханның билігінен тәуелсіз бағыт ұстанды.
Көрнекті тұлғалар
01
Қазақ хандығының негізін қалаушы · алғашқы хан
Керей хан
Қазақ хандығын Жәнібек ханмен бірге құрған және жаңа мемлекеттің алғашқы ханы.
XV ғасырдың ортасында Керей мен Жәнібек Әбілқайыр хан билігінен бөлініп, Батыс Жетісуға көшті. Бұл тарихи үдеріс Қазақ хандығының қалыптасуына негіз болды.
Қазақ хандығы Мемлекет Жетісу Бірлік
Тұлға туралы 
Керей хан Алғашқы хан · Мемлекет негізін қалаушы
XV ғ.
Иллюстративтік тарихи бейне · E-history.kz
01
Қазақ хандығының алғашқы ханы
02
Керей + Жәнібек · жаңа хандықтың негізі
03
Шу · Қозыбасы · Батыс Жетісу
01
Қазақ хандығының бастауы — дербес билікке, бірлікке және өз мемлекетін құруға ұмтылыс.
02
Жаңа хандықтың бастауы
Керей хан — Қазақ хандығының негізін қалаған екі тарихи тұлғаның бірі және алғашқы қазақ ханы.
Ол Ақ Орда ханы Орыс ханның ұрпағы. Жазба шежірелерде Орыс ханнан Тоқтақия, одан Болат, одан Керей тарайтыны көрсетіледі.
XV ғасырдың 50-жылдарының аяғында Керей хан мен Жәнібек хан Әбілқайыр хан билігінен бөлініп, өздеріне ерген тайпалармен бірге Моғолстан аумағына көшті.
Моғолстан билеушісі Есенбұға хан оларға Шу өзені мен Қозыбасы маңынан қоныс берді.
Керей мен Жәнібектің айналасына Әбілқайыр билігіне наразы болған көптеген ру-тайпалар біртіндеп келіп қосылды.
Нәтижесінде жаңа дербес саяси орталық қалыптасып, тарих сахнасына Қазақ хандығы шықты.
03
Мемлекеттің төрт тірегі
Керей ханның тарихи орны бір ғана билік кезеңімен емес, жаңа хандықтың саяси негізін қалыптастырумен байланысты.
Батыс Жетісу
Шу мен Қозыбасы өңірі жас хандықтың алғашқы саяси және аумақтық тірегіне айналды.
Бірігу
Керей мен Жәнібектің төңірегіне түрлі ру-тайпалардың қосылуы хандықтың саяси күшін арттырды.
Билік сабақтастығы
Керей ханның ұлы Бұрындық кейін Қазақ хандығын басқарған хандардың бірі болды.
04
KERN / КӨРНЕКТІ ТҰЛҒАЛАР
Керей ханның тарихи миссиясы — жаңа мемлекеттің саяси өзегін қалыптастыру.
Хандық Бірлік Жер Дербестік
05
Көш бағыты. Қайдан → қайда?
Керей мен Жәнібектің көшуін географиялық схема ретінде емес, тарихи оқиғалардың нақты ретімен көрсету маңызды.
КӨШ БАҒЫТЫ · XV ҒАСЫР
05
ҚАЙДАН
Дешті Қыпшақ
Әбілқайыр ханның билігіндегі аумақ
Саяси орталықтан бөліну
КІМ?
КЕРЕЙ
+
ЖӘНІБЕК
өздеріне ерген ру-тайпалармен бірге
→
МАҚСАТ
дербес саяси билік құру
ҚАЙДА
Батыс Жетісу
Моғолстан аумағы
Шу · Қозыбасы
НӘТИЖЕ
Жаңа дербес саяси орталық қалыптасты
06
Қазақ хандығы қалай қалыптасты?
Мұнда бастысы дата емес, оқиғаның логикасы: бөліну → жаңа қоныс → дербес хандық.
ҚАЗАҚ ХАНДЫҒЫНЫҢ ҚАЛЫПТАСУЫ
06
КЕҢ ТАРАҒАН ДАТАЛАУ
1465 – 1466
Қазақ хандығының қалыптасу кезеңі
БӨЛІНУ
Әбілқайыр билігінен шығу
Керей мен Жәнібек жеке саяси бағыт ұстанды.
↓
ҚОНЫСТАНУ
Шу · Қозыбасы
Батыс Жетісуда жаңа саяси орталық қалыптасты.
↓
НӘТИЖЕ
Қазақ хандығы
Дербес хандық тарих сахнасына шықты.
АЛҒАШҚЫ ХАН
Керей хан
НЕГІЗІН ҚАЛАУШЫ
Жәнібек хан
*
Қазақ хандығының нақты құрылған мерзімі тарихнамада пікірталас тудырады. Мұнда кең тараған 1465–1466 жылдары көрсетілді.
07
Әулет және билік сабақтастығы
Керей хан Орыс хан әулетінен шыққан. Бұл әулеттік байланыс оның саяси беделінің маңызды негіздерінің бірі болды.
ӘУЛЕТТІК ЖЕЛІ
07
→
→
→
КЕРЕЙДЕН КЕЙІН
Бұрындық хан
08
Тарихтағы жазба із
Керей хан туралы тікелей жазба мәліметтер көп емес. Оның есімі ортағасырлық шежірелер мен хандықтың құрылуы туралы деректерде сақталған.
01
XVI ҒАСЫР
ТАРИХ-И
РАШИДИ Мұхаммед Хайдар Дулати
РАШИДИ Мұхаммед Хайдар Дулати
Көшу және жаңа хандық
Керей мен Жәнібектің Моғолстанға көшуіне және жаңа саяси орталықтың қалыптасуына қатысты маңызды деректердің бірі.
02
ШЕЖІРЕ
НҰСРАТ-
НАМЕ Хандар генеалогиясы
НАМЕ Хандар генеалогиясы
Керейдің әулеті
Керейдің Болаттың ұлы екені және оның әулеттік шежіресіне қатысты мәліметтер сақталған.
09
Тарихтан ұлттық жадыға
Керей мен Жәнібек қазақ мемлекеттілігінің бастауында тұрған қос тұлға ретінде ұлттық тарихи жадта сақталған.
АСТАНА · ЕСКЕРТКІШ
2010
КЕРЕЙ
ЖӘНІБЕК
МЕМЛЕКЕТТІЛІК / ЖАД
Екі тұлға. Бір хандық.
Керей мен Жәнібек қазақ мемлекеттілігінің бастауындағы тұлғалар ретінде бір композицияда бейнеленген.
Фото көзі: E-history.kz
K.E.R.N. SCHOOL
10
Керей ханның тарихи мұрасы — қазақ мемлекеттілігінің қалыптасуындағы жаңа дәуірдің бастауы.
Көрнекті тұлғалар
KERN