Шешен
Ойды дәл, батыл және есте қаларлық түрде жеткізе білді.
Көрнекті тұлғалар
01
Қаз дауысты · Орта жүздің бас биі · Дипломат
Қазыбек би
Сөзді мемлекеттік деңгейдегі мәміле мен ел мүддесінің құралына айналдырған тұлға.
Қазыбек Келдібекұлы — қазақтың үш ұлы биінің бірі, Орта жүздің бас биі, шешен және мемлекет қайраткері. Ол Тәуке хан тұсында «Жеті жарғыны» жүйелеуге қатысып, кейін бірнеше ханның саяси кеңесшісі болды.
Шешендік
Дипломатия
Жеті жарғы
Ел бірлігі
Тұлға туралы
Қазыбек Келдібекұлы
Қаз дауысты · Би · Дипломат
1667
Иллюстративтік тарихи бейне · E-history.kz
1667
Қазыбек бидің туған жылы
1743
Абылайды босатуға бағытталған елшілік
1764
Ұлы бидің өмір жолының соңы
01
Қазыбек би үшін сөз — дау туғызатын қару емес, елді бітімге жеткізетін күш.
02
Сөзден мемлекет ісіне
Қаз дауысты Қазыбек би — XVII–XVIII ғасырлардағы қазақ қоғамының ең ықпалды саяси тұлғаларының бірі.
Қазыбек Келдібекұлы Орта жүздің Арғын тайпасындағы Қаракесек руынан шыққан. Әкесі Келдібек те елге белгілі би болған.
Қазыбек жас кезінен шешендігі, алғырлығы және батыл мінезімен танылды. Халық дәстүрі, әдет-ғұрып құқығы мен шешендік өнерді терең меңгерген.
Тәуке хан оны Орта жүздің бас биі ретінде танып, хан кеңесінің ықпалды мүшелерінің қатарына қосты.
Ол Төле би және Әйтеке бимен бірге қазақ қоғамының құқықтық нормаларын жүйелеуге бағытталған «Жеті жарғыны» жасауға қатысты.
Кейін Сәмеке, Әбілмәмбет және Абылай хандардың дәуірінде де ішкі және сыртқы саясат мәселелеріне араласып отырды.
03
Тұлғаның төрт қыры
Қазыбек бидің қоғамдық рөлі тек билік айтумен шектелмеді: ол шешен, дипломат және мемлекеттік кеңесші болды.
Дипломат
Жоңғар билеушілерімен келіссөздер жүргізіп, соғыстың орнына бітім табуға ұмтылды.
Бас би
Орта жүздің аса беделді биі ретінде құқықтық және саяси мәселелерді шешті.
Мемлекет қайраткері
Бірнеше ханның тұсында елдің ішкі және сыртқы саясатына ықпал етті.
04
KERN / КӨРНЕКТІ ТҰЛҒАЛАР
Оның беделінің негізі — лауазымда емес, сөзінің салмағында және ел сенімінде еді.
Сөз
Батылдық
Әділдік
Мәміле
05
Неліктен «Қаз дауысты»?
Халық жадында Қазыбек би өткір сөзі, анық үні және батыл шешендігі үшін «Қаз дауысты Қазыбек» деген атпен сақталды.
ШЕШЕНДІК ӨНЕР
05
ХАЛЫҚ БЕРГЕН АТАУ
ҚАЗ ДАУЫСТЫ
Бұл атау Қазыбек бидің қуатты шешендік үнімен, батыл сөйлеуімен және сөзінің халыққа әсерімен байланысты.
ШЕШЕНДІК СӨЗ
«Біз қазақ деген мал баққан елміз...»
Халық жадында сақталған шешендік сөздің басталуы
МӘН
Дәлел
Сөз нақты ойға сүйенеді.
МІНЕЗ
Батылдық
Қарсы тарап алдында тайсалмай сөйлеу.
МАҚСАТ
Мәміле
Сөздің соңы ортақ шешімге апарады.
ДАУЫС
СӨЗ
МӘМІЛЕ
06
Екі жақ. Бір келіссөз.
Қазақ-жоңғар қатынастары тек соғыс алаңында шешілген жоқ. Қазыбек бидің дипломатиялық беделі осындай күрделі кезеңдерде көрінді.
ДИПЛОМАТИЯ
06
Қазақ хандығы
Елдің қауіпсіздігі, тұтқындарды қайтару және мемлекеттік мүддені қорғау.
ЕЛШІ
Қ
ҚАЗЫБЕК БИ
Жоңғар хандығы
Әскери қақтығыс жағдайындағы күрделі саяси келіссөздер.
ҚҰРАЛ
СӨЗ · ДӘЛЕЛ · МӘМІЛЕ
07
1743. Абылайдың босатылуы.
Қазыбек би Абылай сұлтанды жоңғар тұтқынынан босату ісіне белсенді қатысқан дипломаттардың бірі болды.
ЕЛШІЛІК · КЕЛІССӨЗ
07
ТАРИХИ КЕЗЕҢ
1743
ЖОҢҒАР ТҰТҚЫНЫ
МӘСЕЛЕ
Абылай тұтқында
Қазақ сұлтанының босатылуы маңызды мемлекеттік мәселеге айналды.
↓
ӘРЕКЕТ
Елшілік
Қазақ тарапынан дипломатиялық келіссөз жүргізілді.
↓
НӘТИЖЕ
Абылай босатылды
Келіссөздер Абылай сұлтанның тұтқыннан шығуына ықпал етті.
ҚАЗЫБЕК БИ
ДИПЛОМАТИЯ
АБЫЛАЙ
08
Төрт дәуір. Бір саяси тәжірибе.
Қазыбек бидің беделі бір ғана ханның дәуірімен шектелмеді. Ол бірнеше билеуші тұсында мемлекеттік мәселелерге араласты.
ХАН КЕҢЕСІ
08
Т
Тәуке
Хан кеңесі · Жеті жарғы
→
С
Сәмеке
Мемлекеттік кеңес
→
Ә
Әбілмәмбет
Ішкі және сыртқы саясат
→
А
Абылай
Саяси кеңес · Дипломатия
ТӘУКЕ
ҚАЗЫБЕК БИДІҢ САЯСИ ТӘЖІРИБЕСІ
АБЫЛАЙ
09
Сөзден мәңгілік жадыға
Қазыбек би өмірінің соңында Сарыарқа жерінде қайтыс болып, кейін Түркістандағы Қожа Ахмет Ясауи кесенесіне жерленді.
ТҮРКІСТАН
ҚОЖА АХМЕТ ЯСАУИ
1764
тарихи жады
ҚАЗЫБЕК БИ / ТҮРКІСТАН
Ұлы бидің мәңгілік мекені.
Қазыбек би Түркістандағы Қожа Ахмет Ясауи кесенесінде жерленген. Бұл жерде Қазақ хандығының көптеген хандары, билері және көрнекті тұлғалары мәңгілік тыныс тапқан.
Фото және дерек көзі: E-history.kz
K.E.R.N. SCHOOL
10
Қазыбек бидің мұрасы — сөздің күші, әділдік, дипломатиялық парасат және ел бірлігі.
Көрнекті тұлғалар
KERN