Ерлік
Жастайынан шайқастарға қатысып, жеке батырлығымен елге танылды.
Көрнекті тұлғалар
01
Дарабоз · Батыр · Қолбасшы
Қабанбай батыр
XVIII ғасырдағы қазақ-жоңғар соғыстарының аса көрнекті қолбасшыларының бірі.
Қабанбай Қожақұлұлы — азан шақырып қойған есімі Ерасыл, Қаракерей руынан шыққан батыр. Ол ондаған жыл бойы қазақ жерін қорғаған ірі шайқастарға қатысып, Абылай ханның басты батырларының біріне айналды.
Дарабоз Қолбасшы Азаттық күресі Абылай хан
Тұлға туралы
Қабанбай батыр Ерасыл · Дарабоз · Қолбасшы
1692
Иллюстративтік тарихи бейне · E-history.kz
1692
Ерасыл дүниеге келді
1741
Шаған шайқасы · «Дарабоз»
1770
Батырдың өмір жолының соңы
01
Қабанбайдың ерлігі — жеке батырлықтан ел мен жерді қорғаған қолбасшылық деңгейге көтерілді.
02
Ерасылдан Дарабозға
Қабанбай Қожақұлұлы — Қаракерей Қабанбай, Дарабоз деген аттармен халық жадында қалған әйгілі қазақ батыры.
Оның азан шақырып қойған есімі — Ерасыл. 1692 жылы Барлық тауы маңында дүниеге келген.
Жеті жасында әкесі Қожақұлдан, ал он алты жасында ағасы Есенбайдан айырылды. Бұл ауыр оқиғалар оның жастық шағына үлкен із қалдырды.
Кейін Зайсан өңірінде өмір сүріп жүргенде жылқыға шапқан жабайы қабандарды өлтірген ерлігі үшін «Қабан батыр» атанды.
Жас батыр біртіндеп әскери жорықтарда тәжірибе жинап, қазақ жасақтарының беделді қолбасшысына айналды.
Шаған шайқасындағы ерекше ерлігі оның есіміне тағы бір атау қосты — «Дарабоз».
03
Батырдың төрт қыры
Қабанбайдың тарихи орны тек жекпе-жектегі батырлықпен емес, ұзақ жылдарға созылған қолбасшылық қызметімен байланысты.
Қолбасшылық
Ірі әскери жасақтарды басқарған, стратегиялық жорықтарға жетекшілік еткен қолбасшы болды.
Жерді азат ету
Шығыс пен оңтүстіктегі қазақ жерлерін жаудан тазартуға бағытталған жорықтарға қатысты.
Абылайдың серігі
Абылай хан дәуіріндегі басты әскери тұлғалардың біріне айналды.
04
KERN / КӨРНЕКТІ ТҰЛҒАЛАР
Халық Қабанбайды батыр ғана емес, ел қорғаны және әскер бастаған Дарабоз ретінде есте сақтады.
Ерасыл Қабан батыр Дарабоз Қолбасшы
05
Үш атау. Бір батыр.
Қабанбайдың өмір жолындағы үш атау оның қарапайым баладан елге танылған қолбасшыға дейінгі жолын көрсетеді.
ЕСІМ → ЕРЛІК → АТАҚ
05
01
Е
АЗАН ШАҚЫРЫП ҚОЙҒАН ЕСІМ
Ерасыл
Болашақ батырдың туған кездегі есімі.
→
02
Қ
ЖАСТЫҚ ЕРЛІГІ
Қабан батыр
Жабайы қабандарға қарсы ерлігімен байланысты халық берген ат.
→
03
Д
ҚОЛБАСШЫЛЫҚ АТАҚ
Дарабоз
1741 жылғы Шаған шайқасындағы ерекше ерлігімен байланысты тарихи атақ.
ЕРАСЫЛ ҚАБАН БАТЫР ДАРАБОЗ
06
Ұзақ күрес. Негізгі шайқастар.
Қабанбайдың әскери жолы бір шайқаспен шектелмеді. Ол қазақ-жоңғар соғысының бірнеше маңызды кезеңіне қатысты.
ӘСКЕРИ ЖОЛ
06
1717
АЯГӨЗ
Аягөз шайқасы
Қабанбайдың әскери жолындағы маңызды ерте кезең.
1723
ТҮРКІСТАН
Түркістан қорғанысы
Жоңғар шапқыншылығына қарсы қорғанысқа қатысты.
1726
БҰЛАНТЫ
Бұланты шайқасы
Қазақ жасақтарының маңызды жеңістерінің бірі.
1730
АҢЫРАҚАЙ · АЛАКӨЛ
Ірі шешуші кезең
Қазақ қолдарының жоңғарларға қарсы ірі шайқастарына қатысты.
1741
ШАҒАН
«Дарабоз»
Шаған шайқасында ерекше ерлігімен көзге түсті.
1752–54
ШЫҒЫС
Азат ету жорықтары
Іле, Балқаш, Қаратал, Алакөл, Зайсан және басқа өңірлердегі жорықтарға қатысты.
НӘТИЖЕ
Батырдан — тәжірибелі қолбасшыға
07
1741. Дарабоз.
Шаған шайқасы Қабанбайдың әскери беделін айқын көрсеткен маңызды тарихи кезеңдердің бірі.
ШАҒАН ШАЙҚАСЫ · 1741
07
ШАЙҚАС ЖЫЛЫ
1741
ШЫҢҒЫСТАУ МАҢЫ
ҚАБАНБАЙ БАТЫР
Д
ДАРАБОЗ
Шаған шайқасындағы ерекше ерлігі мен қолбасшылық беделі Қабанбайдың халық жадындағы «Дарабоз» атауымен сабақтасты.
ОҚИҒА
Шаған шайқасы
1741 жылғы маңызды әскери оқиға.
РӨЛІ
Қолбасшы
Қазақ жасағын бастап, әскери беделін нығайтты.
АТАҚ
Дарабоз
Батырдың ең танымал тарихи атауларының бірі.
ШАЙҚАС
→
ЕРЛІК
→
ҚОЛБАСШЫЛЫҚ
→
ДАРАБОЗ
08
Қылыш пен келіссөз
Қабанбайдың қызметі әскери жорықтармен ғана шектелмеді. Кейінгі кезеңде ол көрші елдермен байланыс орнатуға да қатысты.
01
ӘСКЕРИ ҚЫЗМЕТ
Қолбасшы
Жоңғар шапқыншылығына қарсы күрестегі негізгі әскери тұлғалардың бірі.
02
1758 · ҮРІМЖІ
Сауда байланысы
1758 жылы Барлықтан Үрімжіге 300 жылқы апарып, қазақ-қытай саудасының дамуына қатысқаны туралы дерек бар.
300
ЖЫЛҚЫ
БАРЛЫҚ
→
ҮРІМЖІ
09
Ерліктен тарихи жадыға
Қабанбай батырдың есімі ел жадында жырлар, тарихи шығармалар, ескерткіштер мен қасиетті орындар арқылы сақталды.
ҚАБАНБАЙ БАТЫР КЕСЕНЕСІ
АҚМОЛА
ДАРАБОЗ
тарихи жады
ТАРИХ / ЖАД / ЕРЛІК
Батырдың есімі ұмытылмады.
Бүгінде Қабанбай батыр аты Қазақстанның көптеген көшелеріне, елді мекендеріне және тарихи нысандарына берілген. Астана маңында батырға арналған кесене орналасқан.
Фото көзі: oq.gov.kz
K.E.R.N. SCHOOL
10
Қабанбай батырдың мұрасы — жерді қорғау, ел бірлігі және Отан алдындағы жауапкершіліктің символы.
Көрнекті тұлғалар
KERN