Қолбасшылық
Жоңғар шапқыншылығына қарсы күресте ерлігімен және әскери ұйымдастырушылық қабілетімен танылды.
Көрнекті тұлғалар
01
Қазақ ханы · қолбасшы · дипломат · күйші
Абылай хан
XVIII ғасырдағы қазақ мемлекеттілігінің аса көрнекті саяси қайраткерлерінің бірі.
Әбілмансұр — жоңғар шапқыншылығына қарсы күресте танылған қолбасшы, Ресей мен Цин империялары арасында күрделі дипломатиялық саясат жүргізген билеуші.
Мемлекет
Қолбасшылық
Дипломатия
Күй
Тұлға туралы
Абылай хан
Әбілмансұр · Хан · Қолбасшы
1711
Иллюстративтік тарихи бейне · E-history.kz
1711
Әбілмансұр дүниеге келді
1771
Түркістанда хан көтерілді
1781
Қожа Ахмет Ясауи кесенесіне жерленді
01
Абылайдың күші — соғыста ғана емес, аса күрделі саяси жағдайда тепе-теңдік сақтай білуінде.
02
Әбілмансұрдан Абылайға
Абылай ханның шын есімі — Әбілмансұр.
Ол 1711 жылы дүниеге келген. Арғы тегі Жошы ханнан, Әз Жәнібек пен Салқам Жәңгір хан әулетінен тарайды.
Жас кезінде ауыр кезеңдерді бастан өткеріп, Төле бидің маңында өмір сүргені туралы тарихи деректер сақталған. Сол кезеңде ол «Сабалақ» атымен танылғаны айтылады.
Жоңғарлармен болған шайқастарда Әбілмансұр ерекше ерлігімен көзге түсіп, көпшілікке Абылай атымен таныла бастады.
XVIII ғасырдың 30–40-жылдарынан бастап ол қазақ даласындағы аса ықпалды сұлтандардың біріне айналды.
Оның саяси мақсаты — қазақ жерін қорғау, ішкі бірлікті күшейту және ірі көршілермен қатынаста мемлекеттің мүддесін сақтау болды.
03
Биліктің төрт қыры
Абылайдың саясаты әскери күшпен ғана шектелмеді. Ол дипломатияны, ішкі саяси беделді және экономикалық байланысты қатар пайдаланды.
Дипломатия
Ресей және Цин империяларымен бір мезгілде қатынас орнатып, күрделі саяси маневр жүргізді.
Бірлік
Қазақ рулары мен жүздерінің арасындағы саяси бірлікті күшейтуге ұмтылды.
Сауда және байланыс
Шығыс пен солтүстіктегі көршілермен сауда-саттық және дипломатиялық қатынастардың кеңеюіне ықпал етті.
04
KERN / КӨРНЕКТІ ТҰЛҒАЛАР
Абылайдың саяси стилінде батырлық, дипломатиялық икем және мемлекеттілік мүддесі бір жүйеге бірікті.
Ерлік
Бірлік
Дипломатия
Дербестік
05
Үш есім. Бір тағдыр.
Оның өмір жолын үш атау арқылы өте анық оқуға болады: туған есімі, қиын жастық кезеңі және тарихи атағы.
АДАМ → ЖАУЫНГЕР → ХАН
05
01
Ә
ТУҒАН ЕСІМІ
Әбілмансұр
Хан әулетінде дүниеге келген болашақ билеушінің шын есімі.
→
02
С
ЖАСТЫҚ ШАҒЫ
Сабалақ
Қиын кезеңдегі қарапайым тұрмысымен байланысты ат.
→
03
А
ТАРИХИ АТАҚ
Абылай
Жауынгерлік ерліктен кейін халыққа кеңінен танылған есім.
ӘБІЛМАНСҰР
САБАЛАҚ
АБЫЛАЙ ХАН
06
Екі империя. Бір қазақ мүддесі.
Абылай Ресеймен де, Цин империясымен де дипломатиялық байланыс жасап, олардың арасындағы геосаяси жағдайды өз пайдасына қолдануға тырысты.
XVIII ҒАСЫР · СЫРТҚЫ САЯСАТ
06
РЕСЕЙ
Империясы
Елшілік
Сауда
Орынбор
↔
ОРТАЛЫҚ
А
АБЫЛАЙ ХАН
Қазақ хандығының саяси мүддесі
↔
ЦИН
Империясы
Елшілік
Сауда
Шекара
НЕГІЗГІ МАҚСАТ
Қазақ жерінің тұтастығы мен саяси әрекет еркіндігін сақтау
07
1771. Ақ киізге көтеру.
1771 жылы Түркістанда үш жүздің өкілдері Абылайды хан көтерді. Бұл оның бүкіл даладағы саяси беделін көрсетті.
ТҮРКІСТАН · 1771
07
АҚ КИІЗГЕ КӨТЕРУ
А
Абылай хан
Түркістан · үш жүз өкілдерінің таңдауы
БЕДЕЛ
БІРЛІК
ХАНДЫҚ БИЛІК
08
Бір тұлға. Үш қыр.
Абылай тарихи жадта тек хан ретінде емес, қолбасшы, дипломат және өнерді бағалаған күйші ретінде де сақталды.
01
⚔
ӘСКЕР
Қолбасшы
Жоңғар басқыншылығына қарсы шайқастарда батырлық пен әскери ұйымдастырушылық қабілетін көрсетті.
02
↔
САЯСАТ
Дипломат
Ресей, Цин және Орта Азия билеушілерімен күрделі келіссөздер жүргізді.
03
Күйші
Қазақ фольклорын жақсы білген, күй өнеріне жақын тұлға ретінде деректерде сипатталады.
09
Соңғы жол. Түркістан.
Абылай хан 1781 жылы қайтыс болды. Оның денесі Түркістандағы Қожа Ахмет Ясауи кесенесіне жерленді.
ТҮРКІСТАН · ҚОЖА АХМЕТ ЯСАУИ
1781
1781
Абылай ханның жерленген жері
ТҮРКІСТАН / ТАРИХИ ЖАД
Ханның соңғы мекені.
Қожа Ахмет Ясауи кесенесі ғасырлар бойы қазақ хандары, билері және көрнекті тұлғалары жерленген қасиетті тарихи кеңістікке айналды.
Фото көзі: gov.kz
K.E.R.N. SCHOOL
10
Абылай ханның мұрасы — ел бірлігі, саяси көрегендік және мемлекеттілікті сақтап қалуға бағытталған күрес.
Көрнекті тұлғалар
KERN